Ποιοι πρόδωσαν την Κύπρο 2
Ποιοι πρόδωσαν την Κύπρο 2
Το ερώτημα είναι το εξής. Πως αποτόλμησαν οι στρατιωτικοί ένα τόσο μεγάλο εγχείρημα, την ανατροπή του Μακαρίου, χωρίς να έχουν εξασφαλίσει πως δεν θα αντιδράσει η Τουρκία έτσι όπως αντέδρασε; Η απάντηση είναι απλή. Το είχαν εξασφαλίσει ή νόμιζαν πως το είχαν εξασφαλίσει. Είναι βέβαιο πως υπήρχε δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ συνταγματαρχών και ΗΠΑ.
Στις επικοινωνίες τους αντιλαμβανόντουσαν πως οι ΗΠΑ έβλεπαν θετικά την αντικατάσταση του Μακαρίου και ήταν αντίθετοι σε ένοπλη σύγκρουση Ελλάδας - Τουρκίας. Αυτό πιθανώς το θεώρησαν λανθασμένα ως εξασφάλιση. Τότε πως έγινε τελικά η τουρκική εισβολή στην Κύπρο αφού οι ΗΠΑ ήταν αντίθετες σε κάτι τέτοιο; Την προκάλεσαν οι Βρετανοί με σκοπό να εμποδίσουν την Ένωση Ελλάδας - Κύπρου.
Ο σκοπός των Βρετανών ήταν να μην διατηρηθούν στην εξουσία οι Ενωτικοί διότι αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, πιθανότατα κάποια στιγμή θα επιτύγχαναν την Ένωση. Δεν τους ενδιέφερε να πάρουν οι Τούρκοι ένα τμήμα της Κύπρου αλλά να μην διατηρηθούν στην εξουσία οι Ενωτικοί. Έτσι έδωσαν το πράσινο φως για την τουρκική εισβολή, στην οποία οι ΗΠΑ ήταν αντίθετες.
Δεν ήταν και η Βρετανία μέλος του NATO; Ναι, αλλά έδωσαν μεγαλύτερη βαρύτητα στα συμφέροντα τους στην Κύπρο. Οι ΗΠΑ δεν είχαν ανάλογα συμφέροντα στην Κύπρο. Δηλαδή υπήρξε μία κόντρα μεταξύ δύο χωρών, ΗΠΑ και Βρετανίας που είχαν μεταξύ τους πολύ στενή συμμαχική σχέση. Οι Βρετανοί, για τα δικά τους συμφέροντα, πήγαν κόντρα στην επιθυμία των ΗΠΑ.
Επομένως που ήταν το λάθος των συνταγματαρχών; Δεν προέβλεψαν πως οι Βρετανοί θα πήγαιναν κόντρα στις ΗΠΑ. Αρκέστηκαν στο γεγονός πως οι ΗΠΑ πραγματικά έβλεπαν θετικά την αντικατάσταση του Μακαρίου και δεν ήθελαν πόλεμο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Παρασκηνιακά, υπήρξε σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Βρετανίας αλλά οι ΗΠΑ απέφυγαν να έρθουν σε οριστική ρήξη με την τότε πιο στενή τους σύμμαχο.
Τα χαράματα του Σαββάτου 20 Ιουλίου 1974, οι Τούρκοι αποβιβάστηκαν στην Κυρήνεια. Το ίδιο βράδυ, με παρότρυνση ΗΠΑ και Ρωσίας (ΕΣΣΔ), το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ εξέδωσε ψήφισμα και τη Δευτέρα 22 Ιουλίου πέτυχε κατάπαυση πυρός. Αν δεν μεσολαβούσε Σαββατοκύριακο, πιθανώς να είχε πετύχει κατάπαυση πυρός την επόμενη δηλαδή την Κυριακή. Οι Τούρκοι κατέλαβαν μέσα σε τρεις μέρες, το 3% του νησιού, μια μικρή λωρίδα μεταξύ Κυρήνειας και Λευκωσίας.
Το βράδυ της Κυριακής 21 Ιουλίου, συναντήθηκαν οι αρχηγοί των τριών σωμάτων, Αραπάκης, Γαλατσάνος και Παπανικολάου. Συζητήσαν το ενδεχόμενο να αναλάβει κυβέρνηση πολιτικών. Το πρωί της Τρίτης 23 Ιουλίου, ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων Μπονάνος, πήγε να συζητήσει την περίπτωση αυτή με τον Πρόεδρο Γκιζίκη που ήταν επίσης στρατιωτικός.
Του πρότεινε να ορισθεί απευθείας πρωθυπουργός ο Γαρουφαλιάς που ήταν η δική του επιλογή αλλά ο Γκιζίκης το απέρριψε. Στις 2 το μεσημέρι, ο Γκιζίκης συγκάλεσε συμβούλιο πολιτικών και των αρχηγών των ενόπλων δυνάμεων. Συμμετείχαν Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Μαύρος, Στέφανος Στεφανόπουλος, Μαρκεζίνης, Αθανασιάδης-Νόβας, Αβέρωφ, Γαρουφαλιάς, Ζολώτας και Ξανθόπουλος-Παλαμάς.
Επικράτησε αυτό που είχε συμφωνηθεί μεταξύ Κανελλόπουλου και Μαύρου. Πριν την συνάντηση με τους υπόλοιπους, σε μεταξύ τους συνάντηση, είχαν συμφωνήσει να αναλάβει ο πρώτος πρωθυπουργός και ο δεύτερος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών. Στην συνάντηση πολιτικών με τους αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων, ο Κανελλόπουλος πήρε την εντολή να σχηματίσει κυβέρνηση μέχρι τις 8 το βράδυ που θα γινόταν πάλι συνάντηση των ίδιων προσώπων.
Έχουν κυκλοφορήσει διάφορα σενάρια για το τι συνέβη στην συνέχεια. Αραπάκης και Αβέρωφ ισχυρίζονται πως μεσολάβησαν εκείνοι ώστε να έρθει τελικά ο Καραμανλής. Η αλήθεια είναι πως μεσολάβησαν ξένοι παράγοντες, όπως είχε γίνει το 1955. Αραπάκης και Αβέρωφ ήταν αγγελειοφόροι, μετέφεραν τις απόψεις ξένων παραγόντων. Η αλήθεια είναι πως οι Βρετανοί δεν εμπιστευόντουσαν τον Κανελλόπουλο και αντέδρασαν όπως το 1955.
Ο Κανελλόπουλος στην Κατοχή ήταν αντιστασιακός. Υπήρξε αντιπρόεδρος του Συναγερμού. Η κυβέρνηση Ελληνικού Συναγερμού του Παπάγου είχε ως έναν από τους βασικούς στόχους την Ένωση Ελλάδας και Κύπρου. Οι Βρετανοί ήθελαν για πρωθυπουργό κάποιον που να εκτελεί πιστά τις εντολές τους και όχι να υπηρετεί τα συμφέροντα της χώρας. Υπήρχε ένας άνθρωπος που είχε κάνει την βρωμοδουλειά τους στο παρελθόν.
Αυτός δεν ήταν άλλος από τον Καραμανλή. Η βασική κυβέρνηση ορκίστηκε στις 4.20 τα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου. Ονομάστηκε κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας αλλά ήταν κυβέρνηση Εθνικής Προδοσίας. Αυτοί πρόδωσαν την Κύπρο, με πρώτο από όλους τον Καραμανλή. Κάποιοι στην κυβέρνηση Εθνικής Προδοσίας ήταν μαζί με τον Καραμανλή στην φιλοναζιστική οργάνωση Σοσιαλιστική Ένωση, κατά την διάρκεια της Κατοχής.
Οι περισσότεροι από τους πολιτικούς που ήταν στην συνάντηση με τους αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων την προηγούμενη μέρα δεν επιλέχτηκαν, πιθανώς γιατί δεν ήθελαν τον Καραμανλή για πρωθυπουργό. Μπήκαν μόνο τρεις από αυτούς, Ζολώτας, Μαύρος, Αβέρωφ. Ζολώτας και Μαύρος ήταν συνεργάτες των Ναζί, μαζί με τον Καραμανλή στην Σοσιαλιστική Ένωση.
Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών ήταν ο Μαύρος. Δηλαδή η συμφωνία που είχε γίνει την προηγούμενη μεταξύ Κανελλόπουλου και Μαύρου διατηρήθηκε, μόνο που αντί για τον Κανελλόπουλο, πρωθυπουργός έγινε ο Καραμανλής. Ο γερμανόφιλος (ή γερμανόδουλος) Μαύρος, ως υπουργός Εξωτερικών και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, διαδραμάτισε επίσης σημαντικό ρόλο στην προδοσία της Κύπρου.
Ο Αβέρωφ είχε μεσολαβήσει για να γίνει πρωθυπουργός ο Καραμανλής αντί για τον Κανελλόπουλο. Ήταν άνθρωπος των Βρετανών και ουσιαστικά ο αγγελιοφόρος των απόψεων και αποφάσεων της Βρετανίας. Ο Γαρουφαλιάς ήταν επίσης στην Σοσιαλιστική Ένωση αλλά ο Καραμανλής δεν τον ήθελε επειδή πήγε να του φάει τη θέση και να γίνει αυτός πρωθυπουργός. Ήταν ο πρώτος που προτάθηκε από τον Μπονάνο αλλά το απέρριψε ο Γκιζίκης.
Ο Καραμανλής δεν έβαλε στην κυβέρνηση ούτε τον Κανελλόπουλο και τον Στεφανόπουλο*. Δεν ήθελε ισχυρούς πολιτικούς που πιθανώς θα τον δυσκόλευαν στην εκτέλεση των εντολών που είχε λάβει. Ο σημαντικότερος λόγος ήταν πως αυτοί υποστήριζαν την Ένωση Ελλάδας - Κύπρου και ο Καραμανλής είχε συμφωνήσει με τους Δυτικοευρωπαίους να προδώσει την Κύπρο, για αυτό και επιλέχτηκε από τους Βρετανούς, όπως το 1955.
Όμως ο Καραμανλής τα είχε τσουγκρίσει με τους Βρετανούς όταν κυβέρνηση Δημοκρατικών στις ΗΠΑ προτιμούσε τον Παπανδρέου για πρωθυπουργό και οι Βρετανοί είχαν συμφωνήσει. Βρισκόταν στο Παρίσι από το 1963, πολύ πριν πάρουν την εξουσία οι στρατιωτικοί. Στη Γαλλία είχε γίνει όργανο των Γάλλων. Πως λοιπόν συμφώνησαν οι Βρετανοί με την επιλογή Καραμανλή για να κάνει την βρωμοδουλειά τους, εφόσον ήταν πλέον όργανο των Γάλλων;
Πως μπόρεσε η σχετικά αδύναμη Βρετανία να πάει κόντρα στις ΗΠΑ και να δώσει το πράσινο φως στην Τουρκία για την εισβολή; Επειδή είχε την στήριξη των υπόλοιπων Δυτικοευρωπαϊκών χωρών της ΕΟΚ, κυρίως των μεγάλων, Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας. Αυτό ήταν το λάθος της κυβέρνησης των στρατιωτικών στην Ελλάδα. Δεν προέβλεψαν πως η Βρετανία θα μπορούσε να πάει κόντρα στις ΗΠΑ, με την στήριξη Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας.
Τον προηγούμενο χρόνο, το 1973, η Βρετανία είχε γίνει μέλος της ΕΟΚ. Υπήρξε συμφωνία μεταξύ Βρετανών με τους υπόλοιπους Δυτικοευρωπαίους αλλά κυρίως με τους Γάλλους. Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία στήριξαν την Βρετανία που έδωσε το πράσινο φως για την τουρκική εισβολή, ενάντια στις επιθυμίες των ΗΠΑ. Υπήρξε συμφωνία και για όσα έκανε στην συνέχεια η κυβέρνηση Εθνικής Προδοσίας υπό τον Καραμανλή, κατ' εντολή των Δυτικοευρωπαίων.
Δεν ήταν μόνο το γεγονός πως η Βρετανία ήταν μέλος της ΕΟΚ. Ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος είχε πουλήσει την Κύπρο στους Γάλλους, τους Ναΐτες και τον Γκυ του Λουζινιάν. Από το 1473 μέχρι το 1570 ήταν υπό τον έλεγχο των Ιταλών (Ενετών). Ως εκ τούτου, Γάλλοι και Ιταλοί δεν ήθελαν την Κύπρο ελληνική, όπως οι Βρετανοί. Επιπλέον, οι Δυτικοευρωπαίοι δεν ήθελαν και δεν θέλουν να ισχυροποιηθεί η Ελλάδα για να την ελέγχουν πιο εύκολα.
*Συμμετείχαν ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος και ο Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος.
Ελευθέριος